Categorie archief: Helikopters

Composite Helicopters KC518 Adventourer

En weer een nieuwe fabrikant die een kit helikopter aanbiedt. Er zijn al twee prototypes gebouwd en er is veel interesse vanuit de markt. Wel wordt er nog gezocht naar investeerders om over te kunnen gaan naar de productiefase. En ik houd mijn hart vast. Te vaak blijven dit soort, moedige en zeer te waarderen,  initiatieven in deze fase hangen.

Toch ben ik optimistisch. Want dit toestel kent wel een aantal unieke eigenschappen die tot voor kort niet in de helikopter kit markt te vinden waren. Een overzichtje:

  • Het toestel biedt plaats aan 6 personen. Dat is nieuw in de kit helikopter markt.
  • De romp bestaat helemaal uit composiet materiaal. Er is dus ook geen frame van stalen buizen als basis.
  • Het toestel heeft een flink bereik (> 450 miles). Je kunt er dus ook een flinke afstand mee overbruggen.
  • Het is met een glass cockpit uitgerust.

Deze eigenschappen maken het toestel eigenlijk behoorlijk nuttig voor tal van toepassingen. En dat is opmerkelijk voor een toestel in de experimentele klasse, welke een aantal wettelijke beperkingen kent als het gaat om operationele inzetbaarheid. Het  is dan ook duidelijk dat Composite Helicopters ook mikt op een gecertificeerde versie van het toestel.

Composite Helicopters is gevestigd in Nieuw Zeeland. Meer informatie kun je vinden op specifications KC518 Adventourer.

Helikopterfiets

Misschien wat letterlijk vertaald maar ik denk toch dat het goed weergeeft wat de ontwerper van de HeliCycle voor ogen stond. En dan hebben we het over B. J. Schramm, een man die zijn sporen al lang geleden heeft verdiend met de ontwikkeling van de Javelin. Het model waarop de destijds succesvolle Rotorway Scorpion lijn kit-helikopters is ontwikkeld. In feite herhaalt Schramm het kunstje gewoon nog een keer met de HeliCycle. Weer met als doel om het helikoptervliegen betaalbaar te maken. Al moet je er wel zelf voor sleutelen. Ook niet voor iedereen weggelegd.

De HeliCyle heeft twee opvallende eigenschappen. Ten eerste is de machine uitgerust met een  turboshaft turbinemotor. Ten tweede worden de vliegeigenschappen van een Robinson R22 nauwkeurig nagebootst. Dat laatste is bedoeld om een overstap van een R22 naar een HeliCylce zo eenvoudig mogelijk te houden.

Aardig om te vermelden is dat de heer Schramm destijds zichzelf het helikoptervliegen heeft aangeleerd, iets wat hij overigens ten stelligste afraad. Veiligheid staat sowieso hoog in het vaandel bij Eagle R&D, zoals de fabrikant zich noemt, getuige het feit dat je alleen de laatste kritische onderdelen van een HeliCylce kit in ontvangst kunt nemen nadat de machine is getest door een testpiloot van Eagle R&D.

specificaties Eagle R&D HeliCycle

Drie politiehelikopters maakten een landing op Schiphol-Oost

Helikopters, ik blijf het prachtige apparaten vinden. Mijn aandacht word dan ook gelijk getrokken als ik er eentje zie overvliegen. Vanmiddag besloot ik maar eens een kijkje te nemen op Schiphol-Oost. Ik stond een poosje te wachten en had de hoop bijna opgegeven toen ik plots in de verte een ronkend geluid hoorde. Dat geluid kon natuurlijk ook van een passerende vrachtauto zijn. Maar opeens in de verte kwam daar een politiehelikopter aan. Prachtig! Het wachten werd beloond. Gelijk begon ik te filmen. De heli zette de landing in. Toen het toestel eenmaal geland was en werd afgetankt, verscheen er aan de horizon nog zo’n toestel. Toen die geland was stonden er inmiddels twee politiehelikopters op het platform. Mooier kon niet. Of toch wel? Als klap op de vuurpijl kwam er nog een aangevlogen; mijn dag was weer helemaal goed.

Auteur: Kees Jan Haasnoot

Kijk hier voor de video: http://youtu.be/CnGiy7DbQ3I

Goedkoopste manier om je eigen helikopter te bouwen


Ik ben het nog niet tegengekomen in Nederland. Maar dat wil niet zeggen dat het niet bestaat. Een zelfbouw helikopter voor zo’n 10 tot 15 duizend euro. Niet door er een te kopen maar door hem zelf te bouwen. Vanaf tekening. Dat laatste maakt hem in principe goedkoop. Immers, er komt geen fabrikant meer aan te pas. Daar staat dan wel tegenover dat je alles zelf zult moeten doen. Deze mogelijkheid is uiteraard niet voor iedereen weggelegd. Zo is de nodige ervaring op het gebied van metaalbewerking aan te bevelen. Twee rechterhanden spreekt voor zich. En je zult de beschikking moeten hebben over een goed uitgeruste werkplaats die het niveau van de gemiddelde hobbyist ver overstijgt.

Een wereldwijd bekend voorbeeld van een helikopter die voor dit doel is ontworpen is de AW95. De naam AW is afgeleid van de ontwerpers T.G. Adams en P. Wilson. Zij ontwierpen al eind jaren 50 de zogenaamde Hobbycopter (XH-1). Dit model is in de jaren 90 aangepast (de AW95) om een aantal fabricage-stappen te vereenvoudigen en om slecht verkrijgbare onderdelen en materialen te vervangen door beter verkrijgbare.

Zoals op de afbeelding te zien is, betreft het een rudimentaire vliegmachine. Toch heeft het toestel alles wat nodig is om het een heuse helikopter te mogen noemen. En naar het schijnt is vliegen met dit geheel open toestel een belevenis die zijn weerga niet kent.

Geen idee of onze Rijksluchtvaartdienst aan dit type toestellen een luchtwaardigheidsbewijs afgeeft. Ik heb er ook nog nooit een gezien in het Nederlandse luchtruim..

Specificaties Adams-Wilson A/W95, inclusief link naar aanbieder van bouwtekeningen.

Financiering helikopter startups problematisch?

Zelf vliegen als een vogel, je eigen vliegmachine hebben en gefascineerd zijn door helikopters. Allemaal drijfveren die er voor zorgen dat ingenieurs en ondernemers elkaar vinden om hun droom te verwezenlijken. Ik stel me zo voor dat het initiatief meestal bij de eerste ligt. Maar die heeft wel geld nodig. En het hebben van een goed idee en dat vervolgens omzetten in een succesvol product zijn twee verschillende zaken. Weten we natuurlijk allemaal al lang.

Toch zijn er in de wereld van de helikopter “startups” genoeg (recente) voorbeelden te vinden van bedrijven die aan de weg timmeren en toch ergens blijven steken tussen idee en marktintroductie. Even drie voorbeelden uit het recente verleden.

De short list:

  • De WASP XH-2. Een uniek toestel, in dit geval gericht op de doe-het-zelver (home builder), dus een toestel in de categorie experimental. De XH-1 is een verbeterde XH-2 met veel aandacht voor veiligheid. Een interessant gegeven is dat het een toestel betreft met een turbinemotor. Iets dat je maar weinig ziet bij 2-zits toestellen. Het prototype is er. En hoe nu verder? Er zal nog wel verder getest moeten gaan worden. En er zal een productiestraat moeten worden ingericht (kostbaar). Kortom, er  is een ondernemer nodig die hier geldt in durft te steken.
  • Dan de Masquito M80 uit Belgie. Om een lang verhaal kort te maken. Prototype gebouwd en getest. Productie faciliteiten ingericht maar ditmaal vastgelopen in (Belgische) regel en wetgeving waardoor er nog een forse extra kapitaalinjectie nodig is om het productieproces conform de gestelde eisen in te kunnen richten. Dat geld wordt echter nooit gevonden. Wel is er nog als spin-off een motorfabrikant ontstaan (ULPower).
  • Meest recente voorbeeld, uit Duitsland, de MK-3 van MK Helicopter. Een beslist goed ogend en interessant toestel met Dieselmotor. Het gaat hier niet om een experimental maar om een toestel met type certificatie. Echter, zover is het nog niet, er is eigenlijk alleen een prototype en ideeën voor nog eens een 5 zits variant. Ook hier wordt naarstig gezocht naar een investeerder.

Wat hier van te vinden?  Ik ben in ieder geval blij dat er nog ondernemers zijn die zich in dit soort avonturen durven te storten, geleid door hun overtuiging. Misschien dat er nog wat valt te leren uit deze gevallen? Regelgeving (Masquito) is misschien wel van te voren te achterhalen zou je denken. Al geloof ik best dat de instanties zelf daar (afhankelijk van het land) meer of minder professioneel mee omgaan.

Bij de WASP heeft misschien ook wel meegespeeld dat er een vervelend ongeluk heeft plaatsgevonden bij de ontwikkeling van de voorloper HX-1. In ieder geval geen positieve reclame. En de MK-23? Zou het niet weten. Onvoldoende markt (onderzoek)? Last van de krediet crises?

Of misschien zijn de tijden in essentie niet veranderd met de jaren ’50 en ’60. Er zijn toen ook legio kleine helikopters ontwikkeld door bedrijven die niet meer bestaan. Met slechts een paar uitzonderingen en die hebben de wereld veroverd.

De Robinson Helicopter Company

Robinson R66De Robinson Helicopter Company is een uiterst succesvolle onderneming welke zich geheel richt op de markt van lichte, civiele helikopters. Het was in de jaren ’70 dat oprichter Frank Robinson zag dat er ruimte was in de markt voor lichte en goedkope zuigermotor-helikopters. Hij ontwierp daarvoor de twee persoons R22. Kenmerkend voor deze helikopter is de typische vormgeving en het feit dat bij het ontwerp een zo laag mogelijke TCO (Total Cost of Ownership) centraal heeft gestaan. Afgemeten aan de gigantische verkoop aantallen bleek het een schot in de roos.

Later, in de jaren ’80, herhaalde Robinson het concept met de vier zits R44, met een dito commercieel resultaat. Ook deze machine wordt door een zuigermotor aangedreven. Dit in tegenstelling tot de laatste telg uit de familie, de R66. Deze 5 zits machine is uitgerust met een Rolls Royce turbine motor. Robinson wijkt hiermee duidelijk af van haar aanpak in het verleden. Al staat het creëren van een zo laag mogelijke CTO nog steeds centraal. Ik ben benieuwd of ook deze machine de verkoop aantallen van de R22 en R44 kan gaan evenaren. Time will tell.

Bronnen:
HeliStart Robinson R22
HeliStart Robinson R44
HeliStart Robinson R66

Vliegende schotel als serieus vervoermiddel

Er zijn mensen die heilig geloven in vliegende schotels. Zo ook met de Canadese luchtvaart ingenieur Mollor. Hij bouwt inmiddels al meer dan 40 jaar aan zijn vliegende creaties, geïnspireerd door zijn droom over een eenvoudig vliegend vervoermiddel. Als vervanger van de automobiel. Voor dat laatste doel ontwikkelt hij momenteel de Skycar M400.

Maar ik vind de M200G vliegende schotel leuker. Volgens zijn zeggen is er ook een zelfbouw variant te koop in de zogenaamde ‘experimental’ categorie (type nummer M200E).

Een waarschuwing is misschien wel op zijn plaats. Zo zijn de toestellen tot op de dag van vandaag nog niet het prototype stadium ontstegen. Wat dat betreft zijn de activiteiten van Mollor International met enige controverse omhuld. Maar dat past een fabrikant van vliegende schotels eigenlijk wel.

Lees meer over de vliegende schotel van Mollor op de HeliStart website: Moller International M200G/E Neuera

Boeing-Sikorsky RAH-66 Comanche debacle

Elke industrie kent zo haar mislukkingen. Dat geldt helaas ook voor de geavanceerde Boeing-Sikorsky Comanche helikopter. Het had de onzichtbare stealth helikopter moeten worden die vriend en vijand in de frontlinies zou verrassen. In staat zelf een aanval uit te voeren maar vooral geschikt om diep in het slagveld doelen te vinden en aan te wijzen voor de Apache Longbow aanvalshelikopter.

Het toestel is ontwikkeld door de Boeing-Sikorsky combinatie als gevolg van het winnen van een door het leger van de VS uitgeschreven wedstrijd voor de ontwikkeling van een lichte aanvalshelikopter. We schrijven dan april 1991. Later werd de doelstelling van het programma veranderd in het opleveren van een verkenninsghelikopter.

Het consortium heeft vervolgens een geavanceerde helikopter ontwikkeld met stealth eigenschappen en state-of-the-art sensortechnologie om haar taak als verkenner in te kunnen vullen. Het ontwikkelingstraject heeft veel tijd in beslag genomen. Tijdens dit traject werden er door de opdrachtgever voortdurend nieuwe eisen aan het ontwerp toegevoegd. Volgens sommige een belangrijke oorzaak voor het uiteindelijk mislukken van het gehele project.

In begin 2004, 13 jaar na de start van het project en een slordige 7 miljard dollar verder, stopt  het Amerikaanse leger met de ontwikkeling van het nieuwe toestel. Naast de reeds eerder genoemde ‘function creep’ zijn er nog andere factoren die hieraan hebben bijgedragen. Ten eerste is in de loop der jaren het geplande aantal af te nemen toestellen fors gereduceerd met als gevolg dat de kosten per helikopter sterk toenamen. Dit moet gezien worden in het licht van het beëindigen van de koude oorlog. Ten tweede ontstaat er een nieuw alternatief voor de verkenningsfunctie in de vorm van onbemande vliegtuigen, hetgeen inmiddels ook bewaarheid is.

Zo gezien had het ook anders kunnen lopen als de ontwikkeling van de Comanche een veel kortere doorlooptijd had gehad. Het toestel werd echter door de tijd ingehaald. Het enige tastbare resultaat van dit debacle zijn 2 prototypes.

Stukje vaderlandse helikopter geschiedenis met Von Baumhauer

Er zijn ook Nederlanders geweest die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de  ontwikkeling van de helikopter. Albert Gillis Von Baumhauwer is zo iemand. Een van origine werktuigbouwkundig ingenieur van Friese afkomst welke in Duitsland een studie aerodynamica heeft gevolgd.

Von Baumhauwer start in 1924, gedreven door een prijsvraag van het Britse ministerie voor Luchtvaart, met de ontwikkeling van een helikopter. Het is de tijd waarin de eerste goed functionerende helikopter eigenlijk nog moeten worden gebouwd. Al ontstaat ook in deze periode het eerste  toestel van Pescara, een coaxial helikopter, dat laat zien dat het mogelijk is om een succesvolle helikopter te realiseren.

Na een succesvolle financieringsronde begint Von Baumhauwer met de bouw van zijn helikopter in 1925. Het eerste toestel dat hij realiseert gaat gelijk verloren bij de eerste proefvlucht op Soesterberg. Een tweede toestel heeft echter meer succes en weet kort van de grond te komen.

Von Baumhauwers toestel is niet alleen om historische redenen interessant. De vliegmachine bezat ook een aantal interessante technische kenmerken. Zo valt de slanke hoofdrotor op welke aerodynamisch gezien een effectief ontwerp is. Ronduit innovatief is de introductie van de staartrotor in een tijd van met name coaxiale rotor configuraties. De rol van de staartrotor was het opheffen van het door de hoofdmotor geïntroduceerd koppel. Deze configuratie is tegenwoordig nog steeds de meest voorkomende helikopter lay-out. Al gebruiken we er geen aparte motor meer voor.

Von Baumhauwer zet zijn experimenten vervolgens voort op Schiphol en na velen vluchten komt op 29 augustus 1930 een einde aan het avontuur wanneer het toestel een van de twee hoofdrotors verliest. De helikopter crasht en gaat geheel verloren. De piloot was Von Baumhauwer zelf welke verder ongedeerd bleef. Dit voorval heeft tevens de start ingeluid van een lange periode zonder enige vorm van helikopter productontwikkeling in Nederland. Pas in 1958 verscheen er met de H3 Kolibri een nieuw hoofdstuk in onze vaderlandse helikopter geschiedenis.

Specificaties: Von Baumhauer helikopter